Monday, August 27, 2012

Σκαρίμπας



Η Ζένια κρατάει τον ατελείωτό μου Σκαρίμπα.
Διάβασε πρίν λίγο καιρό, το Βατερλώ των δύο γελοίων,
Την μαθητευόμενη των τακουνιών και το Θείο Τραγί
και φχαριστήθηκε την γλώσσα του που ΄ναι πολλούς
μαχαλάδες πέρα από αυτή του Σεφέρη και του Ελύτη.
Είναι περίεργη η γραφή του Σκαρίμπα γιατί μοιάζει
μ΄αυτή του τρελλού, του σκανδαλιάρη, του παρία.
Ταιριάζει γάντι στον Άσιμο που γράφει την πιό
συγκλονιστική μουσική του για το Ουλαλούμ
αλλά και σε όσους σκυλοβαρέθηκαν με την σωστή χρήση
της ελληνικής γλώσσας στην λογοτεχνία.
Αλλά υπάχει κάτι περισσότερο...


Ο Σκαριμπέος όπως τον αποκαλεί η Ζένια
γεννήθηκε το 1893 και τα ματάκια του πριν κλείσουν
το 1984 είδαν δύο παγκόσμιους πόλεμους,
τον πρώτο σαν παιδί και το δεύτερο την εποχή
που γράφει μερικά από τα πιό έξοχα βιβλία του.
Οι ήρωές του είναι μοναχικά άτομα, κάπως αλήτες,
μοιάζουν μονίμως μεθυσμένοι και κουβαλούν έναν θυμό,
μιά υποχθόνια αγανάκτηση και μιά μνήμη για κάτι που 
σχεδόν ποτέ δεν λέγεται, βλέπεις μόνο το αποτέλεσμα της.
Απέχθεια γιά τους ανθρώπους.
Απελπισία για το μέλλον.

 
Ομως ο κύριος Γιάννης έχει και κάτι χαρακτηριστικό
της γενιάς του. Εχει μιά τρελλή κυβιστική περηφάνια
και το πάθος του ανθρώπου που θέλει να ζήσει.
Και μέναν μαγικό τρόπο παραμένει για πάντα παιδί.
Η ειρωνία του είναι αριστοτεχνική,
στον κυνισμό του ωχριούν πενήντα πάνκηδες
και μ΄αυτόν τον τρόπο, δίνει δύναμη.
Αλλά η αλήθεια παραμένει αλήθεια:

"Τι λοιπόν μας τσαμπουνάει ο Αϊνστάϊν;
Όλο περί "χωροχρόνου" μας λέει.
Οχι, χρόνος δεν υπάρχει διαβεβαίωνα τον -Θωμά-
εαυτό μου. Μα αυτός δεν με πίστευε!
Ειχε βρεί καιρό να πιστεύει ότι χρόνος 
δεν υπάρχει.
-Βρε καθήκι, του λέω, και μούρχονταν να
του βγάλω το μάτι, αν η Γή έδειχνε μόνο τόνα της
ημισφαίριο στον ήλιο, αν... μα δε βαρυέσαι...
Αυτός επίμενε υπάρχει!
Ηταν ο όνος αρνούμενος
   να δρασκελίσει το ρυάκι..."

Monday, August 20, 2012

Στάλκερ



"Τι ήταν;  Μετεωρίτης;... 
Μιά επίσκεψη από κατοίκους της αβύσσου;
Όπως και νά έχει, η μικρή μας χώρα 
είδε την γέννηση ενός θαύματος.
Εσπευσμένα, στείλαμε στρατιώτες εκεί.
Δέν γύρισαν πίσω.
Τότε, περικυκλώσαμε την Ζώνη με συρματόπλεγμα.
Ισως ήταν αυτό που έπρεπε να κάνουμε.
Αν και δεν ξέρω..."


Ετσι, μ΄αυτά τα λόγια,
αρχίζει το φίλμ Στάλκερ, του Ταρκόφσκι.
Είναι μια ταινία επιστημονικής φαντασίας
αν και δεν έχει σχέση με αυτή του σήμερα
και του Χόλλυγουντ. Εσωτερική και δύσκολη,
αργή και αντιθεαματική δεν έχει
φτιαχτεί για την οικογενειακή διασκέδαση
σε ώρα χώνεψης...


...αλλά είναι τέλεια.
Μέσα στις πολλές της ιδιομορφίες, κάνει
το εξής παράδοξο. Όσο αποστασιοποιημένος και να είσαι
στην αρχή της, βυθίζεσαι όλο και περισσότερο 
στην διάρκειά της  σαν ένα ψυχεδελικό 
που σε πιάνει σιγά - σιγά.
Αυτά που λέγονται, η υποβλητική της μουσική,
τα γήϊνα πρόσωπα των ηρώων,
η απίστευτη φωτογραφία της,
αποκαλύπτουν αργά το νόημα της Ζώνης...
Ενα μέρος "μαγικό", όπου όποιος θέλει
να επισκεφτεί, χρειάζεται τον Στάλκερ,
τον ξεναγό, δηλαδή, κάποιον που ξέρει
γιατί αλλιώς πολλά μπορεί να συμβούν...


Ο εικονιζόμενος είναι ο Ανατόλι Σολόνιτσιν,
ό ένας από τους τρείς πρωταγωνιστές της ταινίας.
Από τα "αγαπημένα παιδιά " του Ταρκόφσκι
που μπορείτε να απολαύσετε τόσο στον
Αντρέϊ Ρουμπλιώφ  όσο και στο Σολάρις...

Σας έψησα;...

Ισως ναί, ίσως όχι... Πάντως, εγώ,
τον τελευταίο καιρό, έτσι παρηγοριέμαι,
με τον υποτιθέμενο βαρύ κινηματογράφο.
Ξέσκισα και ότι Γκοντάρ βρήκα.
To Σόσιαλισμ, το πιό πρόσφατό του
(υπάρχει και σε ντιβιντι στο εμπόριο)
είναι πραγματικά δύσκολο.
Εδώ πλέον δεν χαρίζεται ούτε ιστοριούλα
δράση και ρομάντσο
ούτε αρχή, μέση και τέλος
ούτε μαρκετινίστικες αισθητικές.
Ας πω ότι, πιό πολύ από όλα είναι
ο διάλογος ενός καλλιτέχνη με την φόρμα
του σινεμά, με τον υποκειμενισμό της τενολογίας
( αλήθεια είναι αυτό, αλλιώς ακούει τον ήχο ένα 
μηχάνημα και αλλιώς κάποιο άλλο)
αλλά και τούς φιλοσοφικούς προβληματισμούς
για το σήμερα...


Τέλος πάντων... εγώ το απόλαυσα.
Κάτι έγινε αυτό το καλοκαίρι και τείνω
σε όλα αυτά, γιατί όσο κοιτάω τα υπόλοιπα
οπτικοακουστικά με πιάνει μια αποστροφή
το λιγότερο. Αα!...  και μιά και είπα πιό πάνω
για το Σολάρις και για όσους είναι ήδη φαν της ταινίας
να διαβάσετε οπωσδήποτε ΚΑΙ το  βιβλίο.
Το οποίο είναι του Στάνισλαβ Λέμ.
Είχε βγεί από το Κάκτο, ίσως να υπάρχει κάτι ακόμα
δεν είμαι σίγουρος.
Και λέει πολύ περισσότερα και από τις δύο ταινίες
που βασίστηκαν σε αυτό.


" Ισως να υπάρχει κάτι ακόμα"
το είπα γιατί ψάχναμε τις προάλλες με την Ζένια
το Σόλο του Φίγκαρω, του Σκαρίμπα
και σ΄όλη την Θεσσαλονίκη δεν βρήκαμε τίποτα.
Με την κρίση λέει δεν υπάρχουν ανατυπώσεις
και γενικώς δεν, μας λέγαν οι βιβλιοπώλες.
Τι να πείς... μη χειρότερα!


... και μιά και είπα για την Ζένια, 
να και ένα μουτρωμένο κοριτσάκι της. 
Οχι επειδή είναι κακομαθημένο 
αλλά επειδή ζεί σε δύσκολες εποχές...



Sunday, August 12, 2012

" Ατελείωτος " Παλαμίδας...



Ακούγοντας στις ειδήσεις, τις μικρές και μεγάλες
φρίκες του Αυγούστου, σκέφτηκα να σχεδιάσω
τον Γιάννη Παλαμίδα, έναν μουσικό που τον ανακάλυψα
σχετικά αργά. Τον είχα ακούσει από το Σαμποτάζ
της Λένας Πλάτωνος αλλά μόλις πρόπερσι
κόλλησα να ακούω το Καταναλώστε
από την σόλο του παραγωγή.


Βλέποντας τις φωτογραφίες του από 
την καλλιτεχνική του πορεία,
θαυμάζεις την τόλμη των μεταμορφώσεων του
σε μιά εποχή που δεν γίνονταν πολλά πράγματα
αλλά αυτά τα "λίγα" τότε, ξεχώριζαν ακόμα
κι αν κοιτούσες από το διάστημα.


Πέρσι  τελικά,  αξιώθηκα να τον δω λάϊβ
σε μιά συναυλία στον Μύλο που ακολουθούσε
την Πλάτωνος και μπορώ να πώ 
πως ήταν καταπληκτικός όπως και όλη η μπάντα,
απίστευτα δυνατοί σε όλα...


Τι πιό ωραίο από έναν καλλιτέχνη, μετά
από τόσα χρόνια να παραμένει γήϊνος,
ποιοτικός και με χιούμορ.
Γιατί έτσι μου φάνηκε εμένα, 
κάποιον που δεν τον γνωρίζει προσωπικά
αλλά η παρουσία του με κάνει 
να αισθάνομαι λιγότερο μόνος.



Tuesday, August 7, 2012

Stone Thinking


Κάποια στιγμή βλέποντας έναν κροκόδειλο στη τιβί
γιατί λάϊβ δεν αξιώθηκα ακόμα να δω
σκέφτηκα ότι αυτό το ζώο ήταν μιά πέτρα
που έβγαλε μάτια και δόντια, πόδια και ουρά
και ξεχύθηκε στον αιμοβόρικο αγώνα της επιβίωσης.


Κοιτάζοντας τις πέτρες στά ρηχά νερά της αμμουδιάς
έχεις την αίσθηση ότι αυτά τα μικρά 
και μάλλον άψυχα πράγματα
έχουν ταξιδέψει σε τόπους, χρόνους και θερμοκρασίες
που δεν μπορείς να φανταστείς,
ενθουσιασμό ηφαίστειων και επαναστάσεις νερού,
υπόγεια ρεύματα χωρίς διαβατήριο
και ανελέητες πτώσεις από το διάστημα...


Ένιγούεϊ, το πιό δύσκολο είναι να βρείς
μιά πέτρα που νά ΄χει μιά τρύπα
αλλά και πάλι, μέσα στην φαινομενική τους ομοιότητα
η κάθε μιά δείχνει να έχει την δική της προσωπικότητα.
Η μία σαν αρχαίο κατάλοιπο
η άλλη σαν πρόσωπο του Μιρό...